Vanuit Tuindorp Oostzaan ontvangt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) sinds 2019 weer veel meldingen over geuroverlast. Bewoners vermoeden dat de bedrijven ICL Fertilizers en Bunge hiervoor grotendeels verantwoordelijk zijn. Uit onze waarnemingen blijkt dat er ook andere bronnen zijn van geuroverlast. Inwoners hebben hier vragen over. Op deze pagina geven we antwoord op de meest gestelde vragen.

Heeft u een klacht over geur? Meld deze via ons klachtenformulier!

Laatste update: 19 november 2020

Algemene vragen

1. Wat is de oorzaak van de geuroverlast in Tuindorp Oostzaan?
Tuindorp Oostzaan ligt in een bedrijvig gebied (bekijk het overzicht op deze flyer). Geuroverlast is hier niet altijd tot één bedrijf terug te brengen. De wijk kan last hebben van meerdere geurbronnen in de omgeving, zoals bedrijven, wegverkeer en scheepvaart. Dat heeft te maken met de windrichting, maar ook met de intensiteit waarmee stoffen vrijkomen.

2. Hoe lang is er sprake van geurhinder in Tuindorp Oostzaan?
Sinds 2019 ontvangt de OD NZKG weer meer klachten over geurhinder in Tuindorp Oostzaan. Daarvoor was het relatief rustig. Daarom zijn voorheen geen specifieke onderzoeken uitgevoerd of maatregelen getroffen tegen geur.

3. Hoe kan geuroverlast ontstaan door scheepvaart?
Dit kan door vrachtschepen die varend ontgassen. Hierbij wordt het ruim van een schip doorgeblazen met ventilatoren om het schoon te maken voor een nieuwe lading. Kijk hier voor meer informatie over varend ontgassen.

4. Wat is de rol van de OD NZKG?
De OD NZKG werkt in opdracht van de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam en is verantwoordelijk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu, bouw en bodem. Geuroverlast valt onder het werkgebied milieu. Wij zien erop toe dat bedrijven zich aan de regels houden met betrekking tot onder andere geur.  

5. Wat doet de OD NZKG om geuroverlast in Tuindorp Oostzaan te voorkomen?
Onze inspanning is erop gericht om de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Geuroverlast is lastige problematiek. Wanneer we een melding krijgen en een medewerker van de OD NZKG ter plaatse gaat waarnemen, is soms de geur alweer weg. Medewerkers houden daarom preventieve geurronden wanneer de wind uit de richting van de overzijde van het Noordzeekanaal komt. Zo is de kans groter dat we in het gebied aanwezig zijn wanneer de overlast zich voordoet en kunnen we bij de bedrijven navraag doen of er een relatie is met de bedrijfsvoering. Tot nu toe is die relatie niet altijd te leggen. Daarom bekijken we mogelijkheden om andere of intensievere middelen in te zetten om de herkomst van geuren te vinden. Zo voeren we geur- en emissiemetingen uit waarbij we monsters nemen van de rook uit de schoorstenen en deze laten analyseren op de sterkte van de geur en de concentratie van relevante stoffen. Ook gaan we op zoek naar mogelijkheden om meer met de bewoners af te stemmen over bijvoorbeeld de geurbeleving in hun wijk.

6. Kan de OD NZKG ervoor zorgen dat de geur verdwijnt?
Nee, de OD NZKG is ervoor verantwoordelijk dat bedrijven zich aan de regels houden met betrekking tot geur. De wetgever staat toe dat er een bepaalde mate van geurhinder mag bestaan. Met andere woorden: de geur zal waarschijnlijk nooit helemaal verdwijnen in een gebied waar industrie en woningen relatief dichtbij elkaar liggen. Maar wij blijven bedrijven controleren of zij zich aan de regels houden, door toezicht en waar nodig handhaving. Daarnaast blijven wij met bewoners in gesprek om de overlast zo veel mogelijk te verminderen.

7. Wat moet ik doen als ik geuroverlast ervaar?
Maak een melding van de geuroverlast via ons klachtenformulier. Omschrijf de geur zo duidelijk mogelijk. Dan komt de klacht terecht bij onze klachtwacht, die onderzoekt of de bron van de geurhinder te herleiden is. Wij kunnen alleen actie ondernemen wanneer de geur herleidbaar is naar een bedrijf. Wanneer dit het geval is, neemt de klachtwacht contact op met het desbetreffende bedrijf. U wordt altijd geïnformeerd over de uitkomst van de klachtbehandeling.

8. Wat is het verschil tussen het indienen van een klacht bij de OD NZKG en de Stankmelder?
De Stankmelder is een app van en voor de bewoners van Tuindorp Oostzaan. Wanneer u een melding indient via de Stankmelder, dan wordt deze niet in behandeling genomen door de OD NZKG. Wel ontvangen wij de gegevens. Dit heeft voor ons een signaleringswaarde.  Via de Stankmelder kunt u op een laagdrempelig manier aangeven dat u geuroverlast ervaart. Dat is waardevolle informatie voor de OD NZKG.

9. Is de geuroverlast in Tuindorp Oostzaan schadelijk voor mijn gezondheid?
Er bestaan geen gezondheidskundige normen voor geur, waardoor het niet eenvoudig is om te bepalen hoeveel geur gezondheidskundig gezien aanvaardbaar is. Voor vragen over geur in relatie tot gezondheid kunt u terecht bij de GGD Amsterdam.  

10. Waar is de OD NZKG op dit moment mee bezig?
De OD NZKG onderzoekt op dit moment of we aanvullende eisen op kunnen nemen in de huidige vergunning die de bedrijven ICL Fertilizers en Bunge hebben. Onderdeel hiervan is een onderzoek naar emissies uit de schoorsteen bij ICL Fertilizers. Naast de reguliere klachtafhandeling intensiveren we het aantal preventieve geurrondes in de wijk, om de herkomst van de geuren beter en eerder te kunnen duiden.

Bedrijven en geuroverlast

Bedrijven in de omgeving kunnen een bron zijn van geuroverlast in Tuindorp Oostzaan. Aan de hand van de klachten die we ontvangen, zien we dat ICL Fertilizers en Bunge het meest genoemd worden als veroorzakers.

11. Wat voor bedrijf is ICL Fertilizers?
ICL Fertilizers produceert kunstmeststoffen.

12. Wat voor bedrijf is Bunge?
Bunge verwerkt sojabonen tot meel en olie.

13. Waarom heeft ICL geurmetingen laten verrichten?
ICL Fertilizers heeft in 2019 geurmetingen laten verrichten. Dit was noodzakelijk omdat zij van plan zijn om met secundaire grondstoffen te gaan werken. De metingen die in 2019 zijn uitgevoerd vormen een zogenaamde nulmeting. Daarmee kan het effect van de secundaire grondstoffen op de geur op een later moment worden vastgesteld met een nieuwe geurmeting. Van deze geurmetingen is een geurrapport opgesteld dat door de OD NZKG is beoordeeld.

14. Waarom gaat ICL Fertilizers met secundaire grondstoffen werken?
Als grondstof voor de kunstmest wordt fosfaaterts gebruikt, waarvan wereldwijd een beperkte voorraad is. Als alternatieve fosfaatbron kunnen ook bepaalde reststoffen worden gebruikt (zogeheten secundaire grondstoffen) waarmee een fosfaatkringloop ontstaat. Dit is ICL van plan.

15. Wat heeft het gebruik van secundaire grondstoffen voor effect op de geuroverlast?
Dat is nog niet bekend. Binnen drie maanden nadat de secundaire grondstoffen in het productieproces worden toegepast moet ICL opnieuw een geurmeting uitvoeren. De OD NZKG controleert het bedrijf hierop.

16. Wat is de conclusie van de OD NZKG over het geurrapport van de nulmeting van ICL Fertilizers?
ICL Fertilizers voldoet aan de geurnorm van het provinciaal geurbeleid. 

17. Blijkt uit het rapport dat de geuroverlast in Tuindorp Oostzaan afkomstig is van ICL Fertilizers?
Nee. Dat neemt niet weg dat bewoners de geur van ICL en andere geurbronnen kunnen waarnemen en hierdoor overlast ervaren.

18. Hoe wordt een geurmeting uitgevoerd?
Geurmetingen worden uitgevoerd door onafhankelijk, geaccrediteerde meetbureaus. Zij voeren de metingen uit volgens vastgestelde richtlijnen. Tijdens de metingen wordt het aantal “Odour-units” bepaald dat uit de schoorsteen komt. De “Odour-unit” is een maat voor de hoeveelheid geur. Met het resultaat hiervan kan vervolgens een verspreidingsberekening worden uitgevoerd.

19. Waarom wordt een geurmeting niet in de wijk uitgevoerd waar overlast wordt ervaren?
Als we in de wijk meten, kunnen we niet met zekerheid vaststellen waar de gemeten geuren vandaan komen. Wel intensiveren we het aantal preventieve geurrondes in de wijk om de herkomst van de geuren beter en eerder te kunnen duiden.

20. Waarom heeft de OD NZKG zelf ook luchtmetingen uitgevoerd?
Begin augustus 2020 zijn in opdracht van de OD NZKG door een geaccrediteerd bedrijf metingen uitgevoerd naar emissies en geur uit de schoorsteen van ICL. Dit heeft te maken met de vele klachten die we ontvingen over geur. Met deze luchtmetingen controleren we of de geurmetingen van ICL kloppen. 

21. Wat is het resultaat van de luchtmetingen in opdracht van de OD NZKG?
Dit moet nog geanalyseerd worden. We verwachten hiervan in september/oktober 2020 het resultaat in de vorm van een rapportage.

22. Zijn de bedrijven bereid maatregelen te treffen tegen geuroverlast?
Ja, zowel ICL als Bunge is welwillend om maatregelen te treffen. Zeker als dit eenvoudige maatregelen zijn. Ze hebben de OD NZKG gevraagd om beter en sneller geïnformeerd te worden over klachten en meldingen over geuroverlast. Zo kan beter geduid worden of de geur door hen veroorzaakt wordt en er in dat geval naar oplossingen kan worden gezocht. De OD NZKG maakt afspraken met de bedrijven op welke wijze, wanneer en hoe vaak de meldingen over geuroverlast worden teruggekoppeld. 

23. Staat er iets over geur in de vergunningen?
In de vergunning van ICL uit 2003 is een voorschrift opgenomen: wanneer geurhinder optreedt of kan optreden, moet de vergunninghouder doeltreffende maatregelen nemen. In de vergunning is geen norm gesteld voor geur. In de vergunning van Bunge staat een ruime norm voor geur. Vanwege de huidige klachten onderzoeken we of in de nieuwe vergunningen aangepaste voorschriften mogelijk zijn.

24. Kunnen de vergunningen van ICL en Bunge worden aangepast?
Bij beide bedrijven wordt de komende tijd de omgevingsvergunning voor het onderdeel milieu getoetst aan de best beschikbare technieken. Voor de productieprocessen is dit in landelijke en Europese wetgeving en richtlijnen beschreven. Voorschriften voor geur worden eventueel toegevoegd of bijgesteld. Concreet gaat het om het vaststellen van een aanvaardbaar geurhinderniveau en het stellen van handhaafbare voorschriften. Voor het bedrijf ICL is het streven om eind dit jaar de ontwerpbeschikking (een soort conceptvergunning) gereed te hebben. Voor het bedrijf Bunge is dit lastiger aan te geven, omdat dit een traject voor een revisie van de omgevingsvergunning is. Het bedrijf dient hiervoor een aanvraag in.

25. Mijn vraag staat hier niet tussen. Hoe kan ik jullie bereiken?
U kunt uw vraag stellen via geuroverlasttuindorp@odnzkg.nl.

Stem