Zeer Zorgwekkende Stoffen
Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn de meest gevaarlijke stoffen voor mens en milieu omdat ze bijvoorbeeld de voortplanting belemmeren, kankerverwekkend zijn of zich in de voedselketen ophopen. Het ZZS-beleid is gericht op het voorkomen van ZZS in de leefomgeving. Bedrijven zoals de chemische industrie stoten ZZS uit naar lucht en water.
ZZS-lijst
RIVM houdt een lijst bij met ruim 2200 zeer zorgwekkende stoffen en ongeveer 360 potentieel zeer zorgwekkende stoffen (pZZS).
Voorbeelden van ZZS zijn bijvoorbeeld polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s), poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) en diverse zware metalen zoals lood, koper en zink.
Bekijk ook onze themapagina over PFAS.
ZZS uitstoot verminderen
Bedrijven die ZZS naar de lucht uitstoten (emissie) zijn verplicht om deze emissie te voorkomen. Als dat niet mogelijk is dan moet het bedrijf maatregelen nemen om de emissie te verminderen. Dit kan bijvoorbeeld door:
- ZZS vervangen door minder schadelijke stoffen.
- Productieprocessen aanpassen door toepassing van technieken die die uitstoot van stoffen voorkomen en verminderen.
Informatieplicht ZZS
Vanaf 1 januari 2025 moet een bedrijf de 5-jaarlijkse rapportage van uitstoot van ZZS indienen via de ZZS-emissiedatabase. Via de database rapporteert het bedrijf de uitstoot naar lucht en water. De Omgevingsdienst beoordeelt de ingediende gegevens.
Vermijdings- en Reductieprogramma
Bedrijven met een milieuvergunning moeten sinds 2016 elke vijf jaar aan het bevoegd gezag over ZZS rapporteren. Dit heet een Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP). Hierin geven zij een compleet overzicht welke stoffen zij uitstoten naar de lucht en water. Ook moeten bedrijven aangeven hoe zij de uitstoot van deze stoffen voorkomen en verminderen.
Op 1 januari 2021 moesten alle bedrijven die ZZS naar de lucht uitstoten voldoen aan de informatieplicht en minimalisatieverplichting.
Per 1 januari 2026 moeten bedrijven opnieuw een VRP aanleveren. Voor bedrijven waarvoor de verplichting voor het VRP geldt op basis van de Omgevingswet betekent dit dat zij voor 1 januari 2029 via de ZZS-emissiedatabase de gegevens moeten aanleveren.
Wat doet de Omgevingsdienst?
- We verlenen omgevingsvergunningen en houden toezicht op ruim 18.000 bedrijven namens acht gemeenten en drie provincies op het gebied van bodem, bouw en milieu.
- Houden toezicht bij 100 risicovolle bedrijven, waarvan 50 Seveso-bedrijven. Dit zijn bedrijven waar met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen wordt gewerkt.
- We controleren bedrijven of afvalstromen op juiste manier verwerkt en afgevoerd worden en of de opslag van gevaarlijke stoffen volgens de regels is.
- We zorgen dat bedrijven voldoen aan de vijfjaarlijkse informatieplicht en vermindering van ZZS binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.