Overgangsrecht
Soms heb je bij bodem te maken met het overgangsrecht. Op deze pagina vind je een aantal voorbeelden wanneer er sprake is van overgangsrecht.
Wanneer geldt overgangsrecht?
Graven en saneren
Vóór 1 januari 2024 is een beschikking ernst-spoed afgegeven
De verontreiniging is beoordeeld als ‘ernstig geval’ en de sanering is ‘spoedeisend’. Een beschikking ernst en spoed hoeft op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet niet onherroepelijk te zijn. Bezwaar en beroep vallen onder het oude recht. Hieronder drie situaties die mogelijk zijn:
Sanering als doel
De graafwerkzaamheden zijn bedoeld om verontreiniging te verwijderen of blootstelling te voorkomen.
- Sanering valt onder de Wet bodembescherming en Circulaire bodemsanering.
- Melding via webformulier voor melding start, einde en evaluatie
- Mogelijk via het Besluit uniforme saneringen (BUS) als aan voorwaarden voldaan wordt via het webformulier BUS melding.
Projectmatig graven
- Bijvoorbeeld voor kabels en leidingen zonder doel om verontreiniging te verwijderen of blootstelling weg te nemen.
- Regels van de Omgevingswet zijn van toepassing (tenzij situatie 3 geldt).
- Melding graven via het Omgevingsloket.
- Uitzondering: als er vóór 1 januari 2024 voor deze projectmatige werkzaamheden al een saneringsplan is ingediend, dan geldt het oude recht.
Projectmatig graven én grondwater onttrekken (geen saneringsdoel)
Je werkt binnen de invloedssfeer van een grondwaterverontreiniging of een lopende sanering. Dit maakt de situatie ingewikkeld. Overleg in dit geval eerst met de Omgevingsdienst of je werkzaamheden onder het overgangsrecht vallen.
Locatie (geen ernst-spoedlocatie) waar vóór 1 januari 2024 een saneringsplan is ingediend
Ook hier zijn drie veel voorkomende situaties waar je te maken hebt met het overgangsrecht:
1. Je hebt zelf een saneringsplan ingediend
- Je werkt volgens de Wet bodembescherming en de Circulaire bodemsanering
- Meld de start en het einde van de sanering via het webformulier
- Dien na afloop het evaluatieverslag in via het formulier indienen evaluatieverslag.
2. Iemand anders heeft het saneringsplan ingediend
- Je voert projectmatige graafwerkzaamheden uit, zoals het leggen van kabels of leidingen. Je werkt dan onder de regels van de Omgevingswet (tenzij situatie 3 geldt).
- Doe een melding Graven via het Omgevingsloket.
3. Je graaft en onttrekt grondwater op een locatie met een saneringsplan van iemand anders
Je werkt binnen de invloedssfeer van een grondwaterverontreiniging of een lopende sanering. Dit maakt de situatie ingewikkeld. Overleg in dit geval eerst met de Omgevingsdienst of je werkzaamheden onder het overgangsrecht vallen.
Graven in sterke restverontreiniging onder een beschikte afdeklaag
Deze afdeklaag (leeflaag of verhardingslaag) is ooit aangebracht als saneringsmaatregel om blootstelling aan verontreiniging te voorkomen.
- Graven in sterke restverontreiniging onder beschikte afdeklaag of leeflaag valt meestal onder de Omgevingswet.
- Je doet een melding Graven > I via het Omgevingsloket.
- Door graafwerkzaamheden kan de afdeklaag beschadigen. In dat geval ben je verplicht de afdeklaag te herstellen. Dit staat vaak in het nazorgplan dat is opgesteld vóór de Omgevingswet. Ook al werk je onder de nieuwe Omgevingswet, de afspraken uit het oude plan blijven gelden.
- In sommige gevallen is herstel van de afdeklaag niet meer nodig. Bijvoorbeeld als de verontreiniging door het graven verdwijnt.
- Voor het herstel van de leeflaag is geen meldplicht
- In sommige nazorgplannen staat echter dat je het herstel van de afdeklaag ook moet melden. Controleer daarom altijd het nazorgplan.
- Gebruik je extra grond of baggerspecie om de afdeklaag te herstellen? Dan moet je een aparte melding Toepassen van grond of baggerspecie doen via het Omgevingsloket.
Bovenstaande als hoofdregel
In lastige situaties of bij een uitgebreide voorgeschiedenis kan het wenselijk zijn om bij graven en saneren onder het oude recht te blijven werken. Stem dit vooraf af met de Omgevingsdienst.
Nieuwe verontreinigingen ontstaan vóór 1 januari 2024
Verontreinigingen ontstaan tussen 31 december 1986 en 1 januari 2024 vallen onder het overgangsrecht. De Wet bodembescherming (artikel 13) blijft van toepassing.
Toepassen grond, bouwstoffen en tijdelijke opslag
In een aantal situaties blijft ook onder de Omgevingswet het Besluit bodemkwaliteit gelden en heb je te maken met het overgangsrecht:
- Bij bestaande toepassingen met IBC bouwstoffen
- Als grond, baggerspecie of bouwstoffen zijn aangebracht voor 1 januari 2024 of daarna onder Overgangsrecht. Het overgangsrecht geldt niet voor uitbreidingen van bestaande toepassingen.
- Als een melding is gedaan en de toepassing heeft nog niet plaatsgevonden dan geldt deze melding vanaf 1 januari 2024 als ‘melding toepassen onder de Omgevingswet.
Meldpunt bodemkwaliteit
Vanaf 1 januari 2024 is het Meldpunt Bodemkwaliteit alleen nog te gebruiken voor toepassingen waarop het overgangsrecht van toepassing is.
Vragen?
Heb je vragen over het overgangsrecht bodem neem dan contact met ons op.
Meer informatie
IPLO | Regelgeving Overgangsrecht