“We kijken vooraf: waar kunnen wij echt iets toevoegen?”
“Ik ben contactpersoon voor Amsterdam voor de ondermijningsaanpak. Voor dit soort acties worden we uitgenodigd via het RIEC, een samenwerkingsverband van overheidsinstanties dat georganiseerde en ondermijnende criminaliteit bestrijdt. Dan maken we een afweging: is het voor ons als omgevingsdienst relevant om mee te gaan? We kijken bijvoorbeeld naar eerdere controles. Als een bedrijf al langer niet gecontroleerd is of er eerder overtredingen zijn geconstateerd, is het voor ons interessant. Onze focus ligt daarbij op milieu en veiligheid.” Tijdens deze actiedag werkte de omgevingsdienst nauw samen met andere partijen. “Denk aan de Arbeidsinspectie, politie, Belastingdienst, UWV en de gemeente Amsterdam. Toen de illegale waterpijptabak werd gevonden, sloten ook de Douane en FIOD aan. Iedereen brengt zijn eigen expertise mee — dat maakt het zo krachtig.”
“Veel kleine units, weinig toezicht: dat maakt het kwetsbaar”
Volgens Gerbrand zijn bedrijventerreinen als De Heining extra gevoelig voor misstanden. “Als je er rondrijdt, zie je het meteen: veel kleine units dicht op elkaar, weinig toezicht en weinig sociale controle. Bij grotere bedrijven valt afwijkend gedrag sneller op. Hier kun je makkelijker onder de radar blijven. Dat maakt het aantrekkelijk voor illegale activiteiten.”
“We treffen vaak dezelfde soort milieuovertredingen aan”
Tijdens de controle troffen de inspecteurs verschillende overtredingen aan. “De gebruikelijke dingen: gevaarlijke stoffen die niet goed opgeslagen zijn, afval dat niet gescheiden wordt en een gebrek aan orde en netheid. Dat lijkt soms klein, maar het gaat om de zorgplicht. Als bedrijven hun basis niet op orde hebben, kan dat risico’s opleveren voor de veiligheid.”
Die risico’s zijn concreet: “We kwamen bijvoorbeeld in een grote hobbyruimte waar veel brandbare stoffen stonden opgeslagen, zoals thinner. Dat soort situaties kan leiden tot grote branden. Dat is niet alleen een probleem voor het bedrijf zelf, maar voor de hele omgeving.”
Een grote en strak georganiseerde actie
“Er waren zo’n vijftig politiemensen betrokken en het hele bedrijventerrein werd afgezet, niemand kon er meer in of uit. We werkten in meerdere teams en vielen gelijktijdig op verschillende locaties binnen. De Arbeidsinspectie ging steeds als eerste naar binnen om mensen op heterdaad te kunnen betrappen. Daarna volgden de andere disciplines.”
“Je bent echt één team”
Volgens Gerbrand zit de grootste waarde van dit soort acties in de samenwerking. “Je bent echt één team. Je wijst elkaar op dingen: een verdachte ruimte, een gasfles, een slaapplek. Je leert van elkaar waar je op moet letten. En je weet eigenlijk dat er altijd wel iets wordt aangetroffen, al is het niet altijd voor jouw eigen discipline.”
Van controle naar opvolging
Na de controle start het reguliere traject. “Wij stellen een brief op met de overtredingen en een termijn waarbinnen die moeten worden opgelost. Daarna volgt een hercontrole. Soms stemmen we dat af met andere partijen, zodat we gezamenlijk optrekken. Zeker in dit soort gebieden werk je liever samen dan alleen.”
“Het heeft zeker een afschrikwekkend effect”
De actie heeft ook impact op de omgeving. “Ondernemers horen dat er gecontroleerd is. Zelfs als er weinig wordt gevonden, weten ze: we zijn niet vergeten. Dat onverwachte karakter heeft een afschrikwekkend effect. En bij ernstige overtredingen, zoals de aangetroffen shisha‑productie, worden direct maatregelen genomen.”
Oproep aan ondernemers
“Ondermijning zorgt ook voor oneerlijke concurrentie. Bedrijven die zich wel aan de regels houden, maken kosten die anderen ontwijken. Daarom is het belangrijk dat ondernemers alert zijn. Niet alleen voor de omgeving, maar ook voor hun eigen positie. Een schoon en veilig bedrijventerrein trekt bovendien meer klanten aan.”